สมัยรัชกาลที่ ๓ สุนทรภู่ถูกกล่าวหาด้วยเรื่องเสพสุราและอื่นๆ จึงถูกถอดออกจากตำแหน่ง  ต่อมาจึงไปบวชที่วัดราชบูรณะ(วัดเลียบ) และเดินทางไปจำพรรษาตามวัดต่างๆ และได้รับการอุปการะจากพระองค์เจ้าลักขณานุคุณจนพระองค์ประชวรสิ้นพระชนม์ ระหว่างนี้ได้ลากสิกขาบท  รวมอายุพรรษาที่บวชประมาณ ๑๐ พรรษา  ครั้นต่อมาต้องตกระกำลำบากอยู่พักหนึ่ง จึงไปบวชอีกครั้ง แต่บวชราว ๒ พรรษาก็ลาสิกขาบทมาถวายตัวอยู่กับเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์  ณ  พระราชวังเดิม รวมทั้งได้รับอุปการะจากกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ  ซึ่งเป็นพระเจ้าลูกเธอในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวอีกด้วย

            เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ครองราชย์  ทรงสถาปนาเจ้าฟ้ากรมขุนอิศเรศรังสรรค์เป็นพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ประทับอยู่วังหน้า(พระบวรราชวัง) สุนทรภู่จึงได้รับบรรดาศักดิ์เป็นที่ พระสุนทรโวหาร  ตำแหน่งเจ้ากรมอาลักษณ์ฝ่ายพระบวรราชวังในปี พ.ศ.๒๓๙๔  ขณะนั้นอายุ ๖๖ ปี และรับราชการต่อมาอีก ๔ ปีก็ถึงแก่มรณกรรมในพ.ศ. ๒๓๙๘  รวมสิริอายุได้ ๗๐ ปี  ผลงานของสุนทรภู่มีอยู่มากมายและหลากหลายตามที่กล่าวมาแล้ว     ซึ่งเท่าที่ปรากฏเรื่องและยังมีฉบับอยู่ในปัจจุบัน คือ

             ในโอกาส  ครบรอบ ๒๑๙ ปีเกิดของท่าน ในวันที่ ๒๖ มิถุนายน๒๕๔๘ อันเป็น”วันสุนทรภู่”สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ (สวช.) กระทรวงวัฒนธรรม จึงขอเชิญชวนให้น้อมรำลึก
ถึงท่านด้วยการจัดกิจกรรมต่างๆไม่ว่าจะเป็นการประชุม สัมมนา นิทรรศการ หรือการประกวดแข่งขันเกี่ยวกับ
ผลงานของท่าน เพื่อให้ประชาชน และเยาวชนได้รับทราบ และเรียนรู้การใช้ภาษาไทยที่มีความไพเราะ  
และมีคติสอนใจ ที่สำคัญคือ ได้เกิดความภาคภูมิใจในความสามารถของกวีไทยในฐานะ“กวีของประชาชน และหนึ่งในกวีเอกของโลก”